Terug langs de IJssel

Eerder hebben we al een bezoekje gebracht bij de populierengroep langs de IJssel in Angerlo, waarvan een aantal behoren tot de dikste van Nederland, de dikste met een omvang van 8,22 meter. De vorige keer waren we in Wilp, waar we knotwilgen in de uiterwaarden zagen. Nu volgen we de IJssel stroomopwaarts richting Zutphen. Op een klein schiereilandje bij de Marshaven staat nog zo'n oude bakenboom, die als functie had de schepen bij hoogwater op afstand te houden zodat deze niet zouden vastlopen op het schiereilandje.

Een indrukwekkende monumentale populier in Zutphen

Deze populier wordt ook wel de Marshavenpeppel genoemd. Van een afstand lijkt het niet zo'n bijzondere boom, kom je dichterbij dan zul je versteld staan van de afmetingen van deze boom. Een stam met een diameter van meer dan 2,60 meter, een hoogte van 32 meter en een kruin die net zo breed is. Het is een populier in de kracht van zijn leven. Toch is er duidelijk te zien dat hij toch aardig op weg is naar zijn laatste levensfase.

Blikseminslag en takbreuk: de geschiedenis van de Marshavenpeppel

In 2018 is er een enorme gesteltak afgebroken, die zo'n 30% van zijn kroonvolume uitmaakte. Ooit is de bliksem ingeslagen in deze tak, waardoor er een lange wond is getrokken van boven tot onder in de stam, en door rotting in de gesteltak is deze waarschijnlijk verzwakt geraakt en afgebroken. De stam is grotendeels hol en via de oude wond van de blikseminslag te bereiken. Binnenin de boom is goed te zien hoe hard er gewerkt wordt in zo'n reusachtige boom. Hoe meer houtvolume hoe meer leven zich er kan huisvesten.

Waarom populieren belangrijk zijn voor biodiversiteit

Daarom zijn populieren ook belangrijke boomsoorten die snel groeien, maar ook snel aftakelen en belangrijk zijn voor ecosystemen op zich.

De populier is een boomsoort die snel groeit en daarbij ook snel voor problemen zorgt in de stad, maar daarbij zijn ze ook enorm belangrijk voor de biodiversiteit. Het is een soort waarvan vaak alleen de slechte kanten genoemd worden, maar laten we eens even stil staan bij deze machtige Marshavenpeppel.

Wat is een Serotina-populier?

Het is een Serotina populier, een van de eerste Canadese populierenklonen die in Frankrijk ontstonden na het kruisen van de zwarte populier met de Amerikaanse populier. Het is een mannelijke kloon die dus alleen mannelijke bloesem voortbrengt. Populieren zijn tweehuizig, wat betekend dat er mannelijke en vrouwelijke bomen zijn. Bomen die eenhuizig zijn hebben beide geslachten "in huis" en zijn dus mannelijk en vrouwelijk tegelijk.

Deze klonen kunnen dus alleen vermeerderd worden door te stekken. Daardoor is de populier in Zutphen waarschijnlijk genetisch hetzelfde als de populieren in Angerlo.

De opkomst van de Canadese populier in Nederland

De Canadese populier is opgekweekt voor productie van pallet en luciferhout, en om snel groen te kunnen verkrijgen in stedelijk gebied en ook veel langs snelwegen, vanwege hun snelle groei. men heeft daarbij alleen geen rekening gehouden met de natuurlijke levensloop van een boom; en dan bedoel ik de aftakelingsfase, welke bij deze bomen vrij snel invalt en snel verloopt. De meeste Canadese populieren beginnen al rond hun 70ste zware takken te verliezen en rotting in de stam te krijgen.

Toch zijn er voorbeelden in Angerlo en Zutphen van Canadezen die toch een leeftijd van rond de 130 jaren bereikt hebben en nog een forse kruin hebben.

Welke populieren zijn geschikt voor stedelijk gebied?

De beste populieren voor in de stad zijn de inheemse zwarte populier (Populus nigra) en de Marilandicapopulier (Populus x canadensis "Marilandica"), ook een Canadese populier maar met een enigszins tragere groei en langere levensduur van meer dan 200 jaar, en zwarte populieren kunnen ouder worden dan 300 jaar.

De rol van populieren in het Nederlandse rivierenlandschap

130 jaar staat hij hier al, wat voor deze soort vrij lang is. Hij is oud en bij het ouder worden krijgt een boom steeds meer karakter. Een boom die door alleen zijn uiterlijk al een verhaal verteld. Nog een onschatbare waarde van de populier is dat hij een echte rivierboom is die overstromingen kan overleven en daardoor samen met de wilg ons rivierenlandschap sieren.

Wandeltip

De populier is te bereiken via de Marshaven. Vandaar kun je ruim een kilometer over het schiereiland lopen waarbij je langs de populier komt. Daarbij heb je zo'n prachtige uitzicht over de IJssel dat u spontaan de moede voeten vergeet.